با در نظر گرفتن این واقعیت که زندان، به ‌ویژه دوره‌های کوتاه ‌مدت آن، تأثیر چشمگیری در بازسازی شخصیت و اصلاح رفتار زندانیان ندارد و همچنین بار مالی سنگین و مشکلات جسمی و روانی ناشی از آن که بر دوش جامعه می‌گذارد، ایجاد تدابیر جایگزین برای مجازات حبس امری ضروری و مفید به نظر می‌رسد. این تدابیر بیشتر با هدف اصلاح رفتار مجرمین و بازگرداندن آن­ها به جامعه به عنوان افرادی قانون­مدار طراحی شده‌اند. به همین دلیل، سیاست‌گذاران جنایی در ایران با رویکرد حبس‌زدایی و جلوگیری از استفاده بی‌رویه از مجازات حبس، در فصل نهم قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، مجازات‌های جایگزین حبس را لحاظ کرده‌اند. این نوشتار با بررسی انواع مجازات­های جایگزین حبس، بدین نتیجه می‌رسد که اجرای این نوع مجازات‌ها نه تنها به کاهش جمعیت کیفری زندان­ها و رفع برخی از معایب حبس کمک می‌کند؛ بلکه از یک سو با دور نگه ‌داشتن فرد از محیط جرم‌زای زندان و از سوی دیگر با جلوگیری از ایجاد برچسب مجرمانه، تأثیر قابل توجهی در پیشگیری از ارتکاب مجدد جرم دارد. در نهایت پیشنهاد می‌گردد به منظور دستیابی به هدف اصلاح و بازپروری، شرایط و مصادیق مجازات‌های جایگزین حبس در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرد. این اقدام می‌تواند به گسترش دامنه اجرای مجازات‌های جایگزین حبس با رویکرد بازپروری کمک کرده و از شدت مجازات‌های طرد کننده در جامعه بکاهد.