این نوشته بنا دارد تا به نقش روحانیت شیعه در چرایی وچگونگی گسترش آن در ایران عصر صفویه و افشار و زندیه و قاجار بپردازد. در این پژوهش بنا داریم برای بیان چگونگی گسترش شیعه در ایران به نقش روحانیت آن درحمایت از مردمان با توجه به قوانین حقوقی شرعی داریم. از این روی به نقش سیاسی و اجتماعی و حتی تحولاتی که در خود این مذهب در راستای قدرت گیری و گسترش این تفکر در جامعه گردیده است، می پردازیم ، ومخصوصا نقش آنان در تحولات مهم شکل گرفته در جامعه و دست نیاز حاکمان به آنان از یک سو و استقلال آنان از دولت مردان و حتی به گونه ای که در بسیاری از موارد به دلیل ایدئولوژی ظلم ستیز موجود در این مذهب در حمایت از دین و یا توده مردم در مقابل حاکمان ظالم قرار گرفته اند. که نمونه ا/ن را در دوران قاجار در قردادهای قاجارها با دول بیگانه و یا جنگ های ایران و روسیه مشاهده و یا مشروطیت می نمایم. آن چه در این میان عیان است نقش مبلغان و روحانیت دینی تشیع در این تحولات است.